İçindekiler
Gelirinin 50/30/20 kuralına göre nasıl bölünmesi gerektiğini hesapla ve gerçek harcamanla karşılaştır. Araç sana yalnızca hedef tutarları değil, hangi kalemde ne kadar saptığını da gösterir.
Bütçe Hesaplama50/30/20 kuralına göre hedef ve gerçek karşılaştırması
TL
TL
TL
TL
50/30/20 kuralı nedir?
Üç kova
%50 İhtiyaçlar — kira, fatura, market, ulaşım, sigorta, asgari borç ödemeleri
%30 İstekler — dışarıda yemek, abonelik, hobi, tatil, alışveriş
%20 Birikim — acil durum fonu, uzun vadeli birikim ve asgarinin üzerindeki borç ödemeleri
Kuralın gücü basitliğinden gelir: onlarca kalemli tablolar iki hafta içinde terk edilirken, üç kova aylarca sürdürülebilir. Ayrıntı: 50/30/20 Bütçe Kuralı Nedir?
Kalemler nasıl ayrılır?
En sık karışan nokta borç ödemeleridir. Kredi kartının asgari ödemesi ihtiyaç kovasına girer, çünkü ödemek zorundasın. Asgarinin üzerinde yaptığın her ödeme ise birikim kovasındadır — net servetini artırdığı için.
İkinci karışan nokta dönemsel giderlerdir. Kasko, vergi ve okul gibi yılda bir gelen kalemleri 12’ye bölüp her ay ihtiyaç kovasına yazmak, bütçenin o aylarda çökmesini önler.
Oranlar tutmuyorsa ne yapmalı?
Türkiye’de büyük şehirlerde kira tek başına gelirin önemli bir kısmını alabildiği için ihtiyaç kovası sık sık %50’yi aşar. Bu durumda kuralı terk etmek yerine uyarlamak gerekir: 60/20/20 gibi bir dağılım, birikim ayağını koruduğu sürece geçerli bir çözümdür.
Asıl mesele
İhtiyaç kalemin sürekli %65’in üzerindeyse sorun bütçe tekniğinde değil yapıdadır: konut maliyeti çok yüksek ya da gelir düşüktür. Bu iki değişkene dokunmadan hiçbir bütçe yöntemi bunu çözemez.
Sonraki adım
Oranları gördükten sonra kovaların içini kalem kalem doldurmak istersen sıfır tabanlı bütçe, kontrolü zor kalemlerde sınır koymak istersen zarf yöntemi uygun olur. Bütçen tutmuyorsa nedenleri için 10 yaygın hata yazısına bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Kredi kartı ödemem hangi kovaya girer?
Asgari ödeme tutarı ihtiyaç kovasına girer, çünkü ödemek zorunda olduğun bir yükümlülüktür. Asgarinin üzerinde yaptığın ödeme ise birikim kovasına yazılır; bu ödeme borcunu azalttığı için net servetini artırır.
Oranlarım hedeften çok uzak, yanlış mı yapıyorum?
Hayır. 50/30/20 evrensel bir kural değil, bir başlangıç çerçevesidir. Özellikle kiranın yüksek olduğu durumlarda ihtiyaç kovası kolaylıkla %60’ı aşar. Önemli olan oranların birebir tutması değil, birikim ayağının korunması ve zaman içinde iyileşmesidir.
Dönemsel giderleri nasıl dâhil etmeliyim?
Yılda bir veya birkaç kez gelen kalemlerin yıllık toplamını 12’ye böl ve her ay ihtiyaç kovasına yaz. Böylece kasko veya vergi ödemesi geldiği ay bütçen sarsılmaz, çünkü tutar zaten aylara yayılmış olur.
Bu araç verilerimi kaydediyor mu?
Hayır. Tüm hesaplama tarayıcının içinde yapılır; girdiğin tutarlar hiçbir yere gönderilmez veya kaydedilmez. Sayfayı kapattığında veriler kaybolur.
Sorumluluk Reddi
Bu içerik yalnızca genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; yatırım danışmanlığı, alım-satım tavsiyesi, vergi veya hukuk danışmanlığı niteliği taşımaz. Yazıdaki örnekler varsayıma dayalıdır; getiri ve oranlar piyasa koşullarına göre değişir, geçmiş performans gelecekteki sonucu garanti etmez. Kendi durumun için karar vermeden önce Finansal Uyarı sayfamızı okumanı ve gerektiğinde yetkili uzmanlara başvurmanı öneririz.